Posted by Turkse Media
Dec 30, 2025

‘Digitaal geweten’ uitgeroepen tot woord van het jaar in Turkije

De Turkse Taalvereniging (TDK) heeft ‘digitaal geweten’ uitgeroepen tot woord van het jaar 2025. Volgens de organisatie weerspiegelt het begrip hoe het klassieke morele geweten in het digitale tijdperk een nieuwe en volgens critici problematische betekenis heeft gekregen.

TDK omschrijft geweten als het innerlijke gevoel dat mensen ertoe aanzet hun eigen handelen te beoordelen en zich te verhouden tot morele waarden. In de digitale omgeving is die functie verschoven. Mensen hebben steeds vaker de neiging hun geweten te “sussen” door berichten over maatschappelijke kwesties te delen of te waarderen op sociale media, zonder daar in het dagelijks leven verantwoordelijkheid voor te nemen. Daarmee wordt individuele betrokkenheid afgezwakt en gereduceerd tot een handeling die met één klik kan worden uitgevoerd, aldus de verklaring.

Volgens de taalvereniging ontstaat bij veel internetgebruikers het gevoel dat zij met een vind-ik-leuk, een deelactie of een reactie al aan hun menselijke of morele plicht hebben voldaan. Mededogen en rechtvaardigheidsgevoel blijven daardoor beperkt tot symbolische zichtbaarheid, zonder dat zij leiden tot tastbare betrokkenheid of actie.

De TDK stelt dat het begrip digitale gewetensvorming noodzakelijk is om deze nieuwe, vaak misleidende rol van het geweten in de digitale omgeving te duiden. Juist doordat morele betrokkenheid wordt omgezet in online symboliek, zouden mensen minder geneigd zijn om concrete oplossingen te zoeken voor reële problemen. Dat leidt er volgens de vereniging toe dat maatschappelijke vraagstukken niet kleiner, maar juist groter en dieper worden.

Publieke deelname

De Turkse minister van Cultuur en Toerisme, Mehmet Nuri Ersoy, liet maandag op X weten dat het woord is gekozen op basis van publieke deelname. Ongeveer 300.000 mensen brachten hun stem uit. Volgens Ersoy springt digitale gewetensvorming eruit als een krachtig begrip dat zowel individuele als maatschappelijke gevoeligheden weerspiegelt. Hij waarschuwde dat het geweten in het digitale tijdperk steeds verder dreigt te verschrompelen tot een simpele klik.