Posted by Turkse Media
Feb 20, 2026

Helft van in Nederland verkochte dadels van Israëlische herkomst

Een aanzienlijk deel van de dadels die in Europa worden verkocht, zou via derde landen op de markt worden gebracht met verhulde herkomst. Volgens bronnen zouden dadels afkomstig uit Israël en uit Israëlische nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanoever onder alternatieve of onvolledige aanduidingen worden ingevoerd.

Dat blijkt uit diverse sectorrapporten, mediapublicaties en bevindingen van Europese consumentenorganisaties.

De discussie over herkomst en transparantie speelt tegen de achtergrond van een snel groeiende wereldmarkt. De mondiale dadelmarkt had in 2025 een waarde van 32,7 miljard dollar en zal naar verwachting stijgen tot 34,5 miljard dollar in 2026, met een samengestelde jaarlijkse groei van 6,14 procent. Tegen 2034 wordt een marktomvang van 55,58 miljard dollar voorzien.

Het Midden-Oosten en Afrika domineren de markt, met een jaarlijkse oogstcapaciteit van meer dan negen miljoen ton. De regio vertegenwoordigde in 2025 85,28 procent van de wereldmarkt. De regionale markt groeide van 27,89 miljard dollar in 2025 tot 29,43 miljard dollar in 2026. Belangrijke producenten en consumenten zijn onder meer Tunesië, Iran, Israël, Saudi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten (VAE), Irak en Egypte.

Egypte is met meer dan 1,7 miljoen ton per jaar de grootste producent ter wereld. Saudi-Arabië volgt met meer dan 1,5 miljoen ton, Iran met meer dan 1,3 miljoen ton en Algerije met meer dan 1,1 miljoen ton. Israël blijft qua totale productie achter bij Egypte en Saudi-Arabië, maar speelt een belangrijke rol in de export van dadels met hoge toegevoegde waarde, met name de premiumvariëteit Medjool.

Traceerbaarheid

Tegelijkertijd roepen verschillen tussen productie- en exportcijfers vragen op over de traceerbaarheid in de toeleveringsketen. Israël exporteert jaarlijks circa 35.000 ton dadels. Volgens cijfers uit het Israëlische landbouwvakblad Lahaklai wordt slechts ongeveer 8.800 ton geproduceerd binnen de internationaal erkende grenzen van Israël, voornamelijk in de Arava-vallei. Indien deze cijfers juist zijn, zou ongeveer 75 procent van het exportvolume afkomstig kunnen zijn uit nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever, die onder internationaal recht als illegaal worden beschouwd.

Volgens critici worden dadels uit nederzettingen soms via tussenlanden of indirecte logistieke routes naar Europa verscheept. Producten van de Westelijke Jordaanoever zouden bij invoer in de Europese Unie worden aangeduid als “Israëlisch product” zonder nadere specificatie, of worden gepresenteerd als afkomstig uit buurlanden. Ook wordt melding gemaakt van herverpakking in vrijhandelszones of doorvoer via andere landen, waardoor de plaats van productie minder zichtbaar wordt.

De term “dadelwassing” wordt door tegenstanders gebruikt om deze praktijken te beschrijven. Daarbij zouden nederzettingsproducten onder alternatieve herkomstlabels, zoals Nederland, Marokko, de VAE of Palestina, op de markt worden gebracht. Sommige vertegenwoordigers uit de sector stellen dat nederzettingsproducten via tussenpersonen in Palestijnse toeleveringsketens terechtkomen, waarna zij onder Palestijns label worden geëxporteerd.

De Palestijnse autoriteiten hebben in het verleden handhavend opgetreden. In 2014 nam het Palestijnse ministerie van Nationale Economie naar verluidt 20 ton Israëlische dadels in beslag die onder het label “Palestijns product” zouden worden verkocht. In de jaren daarna zijn soortgelijke onderzoeken gemeld.

Nederland

Volgens gegevens van de Wereldbank is ongeveer de helft van de in Nederland verkochte dadels en meer dan een derde van de in Frankrijk verkochte dadels van Israëlische herkomst. Beide landen fungeren als verpakkings- en doorvoercentra binnen Europa, vanwaar producten verder worden verspreid naar andere lidstaten, waaronder Duitsland. Producten met een Israëlische link zouden naar schatting circa 25 procent van de totale Duitse dadelmarkt uitmaken.

Etiketteringsregels EU

Binnen de Europese Unie gelden specifieke etiketteringsregels voor producten uit Israëlische nederzettingen. Het Hof van Justitie van de Europese Unie oordeelde in 2019 dat het onvoldoende is om nederzettingsproducten uitsluitend als “Israëlisch product” te etiketteren. De herkomst uit een nederzetting moet expliciet worden vermeld om misleiding van consumenten te voorkomen.

Deskundigen wijzen erop dat de vraag naar dadels tijdens de Ramadan sterk toeneemt, wat de druk op controlemechanismen kan vergroten en de concurrentieverhoudingen kan beïnvloeden. Tegelijkertijd staat de Israëlische landbouwsector onder druk door boycotcampagnes en logistieke verstoringen in verband met het conflict in Gaza. Volgens berichten in de Israëlische pers waarschuwen producenten dat de sector zwaar wordt getroffen.

In verschillende Europese landen hebben maatschappelijke campagnes geleid tot heroverweging van inkoopbeleid. De Britse supermarktketen Co-op heeft de inkoop uit Israël stopgezet. Ook in landen als België en Ierland winnen boycotinitiatieven aan kracht.